أبى ذر رضوان اللَّه عليه اگر چه مسلم قاطبهء اهل اسلامست ليكن ظاهرست كه اين همه شرف و كرامت ايشان را از بارگاه جناب رسالت‌مآب صلّى اللَّه عليه و آله و سلم حاصل شده و هرگز عظمت و جلالتشان به حدى نرسيده است كه با وجود مسعود جناب رسالت‌مآب صلّى اللَّه عليه و آله و سلم متحد شوند و باب مدينه چنانچه در نهايت ظهورست متحد با مدينه مىباشد پس اقدام بر اثبات اين معنى كه حضرت أبى ذر باب مدينه علم بود يقينا داخل جسارتست و كار ارباب معرفت و نصفت نيست رابعا راس فضائل و مراتب و عمدهء محامد و مناقب حضرت أبى ذر رضوان اللَّه عليه اخلاص مودت و محبت و امحاض انقياد و طاعت اهلبيت نبوت عليهم الصلاة و السّلام مىباشد و جملهء مكارم و مآثر و قاطبهء محاسن و مفاخر ايشان را از كمال محبت اهلبيت نبوت و معدن رسالت عليهم آلاف التحية و السّلام من الملك المنعام حاصل شده لهذا هيچ عاقلى كه عارف بمرتبهء شان باشد تجويز نخواهد كرد كه ايشان در فضائل خاصهء اهلبيت عليهم السّلام مشاركت داشته باشند و ظاهرست كه باب مدينهء علم بودن از فضائل خاصهء اهلبيت جناب رسالت‌مآب صلّى اللَّه عليه و آله و سلمست كه در آن از مشاركت غيرى مامون مىباشند و احاديثى كه شاهد اين مدعاست شطرى از آن در مؤيدات حديث مدينة العلم سابقا منقول شده فلا تذهل عنها خامسا باب بودن حضرت أبى ذر رضوان اللَّه عليه در زهد على الفرض موقوف بر آنست كه حضرت أبى ذر در زهد بالاتر از جميع اصحاب آن جناب بوده باشند و هر چند كمال زهد حضرت أبى ذر رضوان اللَّه عليه نزد ارباب ايمان بلكه سائر اهل اسلام مقبول و مسلمست ليكن بلوغ مرتبهء شان بمرتبهء زهد جناب امير المؤمنين عليه السّلام هرگز مسلم نيست فضلا عن كونه ازهد منه و احدى از اهل اسلام چه جاى اهل ايمان اقدام برين ادعاى غير صحيح نخواهد كرد پس چگونه روا خواهد شد كه با وجود جناب امير المؤمنين عليه السّلام حضرت أبى ذر رض را در زهد باب مدينهء علم خوانند دوم آنكه كثرت فضائل حضرت أبى ذر رضوان اللَّه بلا ريب و استنكار متلقى بالقبول و احاديث عظيمهء مناقب شان در كتب و اسفار فريقين بتوفر و اكثار ماثور و منقولست و به حمد اللَّه المنان اهل حقّ و ايقان اين صحابى جليل الشأن را از جمله اعلام و اركان مىدانند و بر تمامى اهل اسلام در تعظيم و اكرامشان سابق الاقدام هستند ليكن احاديث تشبيه ايشان به حضرت عيسى بن مريم على نبينا و آله و عليه السّلام كه در طرق اهل سنت وارد شده مسلم اهل حقّ نيست و آن را از منفردات اهل سنت مىدانند و انشاء اللَّه تعالى در مجلد آتى خواهى دانست كه تشبيه غير معصوم به نبى معصوم جائز نيست و اين معنى بحسب افادات اهل سنت محققست پس حديثى كه عاصمى درين كلام خود ذكر كرده مقبول نخواهد بود سوم آنكه حديثى كه عاصمى در اين جا ذكر كرده در مشاهير كتب و اسفار احاديث و اخبار سنيه به نظر نحيف نرسيده و آنچه در كتب مشهوره اهل سنت متعلق به تشبيه زهد حضرت أبى ذر رض بزهد حضرت عيسى عليه السّلام موجود مىباشد چند روايتست كه در اين جا ثبت مىشود ترمذى در صحيح خود گفته حدثنا العباس العنبرى